Trong hành trình khám phá và dịch chuyển, mình đã đi qua những thành phố náo nhiệt, những làng quê yên ả. Chuyên mục Du lịch trên Gác Nhà được mình tạo ra để lưu giữ những kỷ niệm, những điều mình đã thấy, đã nghe và đã gặp. Và thật là thiếu sót nếu mình không bắt đầu hành trình này từ nơi mình sinh ra: Tiên Phước – Quảng Nam.
Tiên Phước là huyện miền núi trung du của tỉnh Quảng Nam. Từ ngày 1/7/2025, Tiên Phước được sáp nhập và trở thành đơn vị hành chính cấp xã thuộc Thành phố Đà Nẵng. Mình từng nghe những người lớn trong làng bảo, quê mình có dòng sông Tiên chảy ngược dòng, có hạt tiêu thơm nồng, trái bòn bon ngọt thanh cùng thanh trà thơm ngọt lành. Vùng đất này chấp nhận được mọi văn hóa, mọi tính cách. Cái sự mến khách, thân thiện ấy đôi khi là chốn bình yên cho những ai đang mệt mỏi ngoài kia.
Đất Quảng Nam chưa mưa đã thấm
Rượu Hồng Đào chưa nhấm đã say
Thương nhau chưa đặng mấy ngày
Đã mang câu ơn trọng nghĩa dày bạn ơi
Mời bạn về Tiên Phước quê mình!
1. Đôi nét về xứ sở thần tiên Tiên Phước
Tiên Phước nằm ở vị trí cách trung tâm Đà Nẵng gần 90 km về phía Tây Nam. Có một chi tiết lịch sử có lẽ bạn nên biết: Quảng Nam và Đà Nẵng trước đây từng là một với tên gọi Quảng Đà, đến năm 1997 mới tách ra. Và theo chủ trương lớn của Trung ương, hai địa phương lại sáp nhập thành Thành phố Đà Nẵng mới từ ngày 1/7/2025.
Từ đó, Tiên Phước sẽ không còn là cấp huyện nữa mà trở thành một đơn vị hành chính cấp xã thuộc Thành phố Đà Nẵng mới. Toàn bộ 1 Thị trấn và 14 xã sẽ được sắp xếp thành 4 xã mới (Tiên Phước, Thạnh Bình, Sơn Cẩm Hà, Lãnh Ngọc) như sau:
- Thành lập Xã Tiên Phước trên cơ sở sáp nhập Thị trấn Tiên Kỳ cùng các xã Tiên Mỹ, Tiên Phong và Tiên Thọ.
- Thành lập Xã Lãnh Ngọc trên cơ sở sáp nhập các Xã Tiên Lãnh, Xã Tiên Ngọc và Xã Tiên Hiệp.
- Thành lập Xã Thạnh Bình trên cơ sở sáp nhập các xã Tiên Lập, Tiên Lộc, Tiên An và Tiên Cảnh.
- Thành lập Xã Sơn Cẩm Hà trên cơ sở sáp nhập các xã Tiên Sơn (sáp nhập từ 2 xã Tiên Sơn và Tiên Cẩm từ 1/1/2025), Tiên Hà và Tiên Châu.
Dù tên gọi đã có sự điều chỉnh theo thời gian, nhưng trong ký ức quê mình, vẫn còn đó những cái tên thân thương được gọi theo cụm như: “Châu – Kỳ – Mỹ” hay “Sơn – Cẩm – Hà”. Đó không chỉ là tên địa danh, mà là cả một nếp sống, một vùng ký ức không thể xóa nhòa.
Cũng như nhiều vùng núi khác, ở Tiên Phước bạn có thể cảm nhận rõ rệt một ngày có ba mùa. Một điều mà các vùng đồng bằng ít có được như cái se lạnh của mùa Thu vào sáng sớm, để rồi trưa đến mang theo mùa Hạ nắng gắt đặc trưng của miền Trung và chiều tối lại là cảm giác mát mẻ, dễ chịu của mùa Xuân.
2. Cách di chuyển đến Tiên Phước
Tiên Phước nằm ở phía Tây Nam của tỉnh Quảng Nam, cách thành phố Tam Kỳ khoảng 35km. Các tuyến đường chính đã được trải nhựa nên rất dễ dàng di chuyển từ xe máy đến ô tô hay xe khách.
Từ khu vực miền Bắc (Hà Nội, Hải Phòng…):
Cách tiện nhất là bạn bay thẳng vào sân bay Chu Lai (QNA). Sau khi hạ cánh, bạn di chuyển taxi hoặc bắt xe buýt về Tam Kỳ. Từ Tam Kỳ, bạn tiếp tục thuê xe máy hoặc taxi đi thẳng lên Tiên Phước. Tổng thời gian di chuyển đường bộ từ sân bay đến Tiên Phước sẽ mất khoảng 1,5 đến 2 tiếng. Hiện tại có các xe dịch vụ đi 2 người từ Chu Lai tầm 500.000 VNĐ. Bạn có thể gọi trước cho các bác tài xe địa phương như số 037 3225 108 để họ đón.
Từ khu vực miền Trung (Đà Nẵng, Huế…):
Đây là chặng đường dễ dàng và quen thuộc nhất với nhiều lựa chọn:
- Nếu từ các tỉnh lân cận (Bình – Trị – Thiên): Bạn có thể chọn đi tàu hỏa hoặc xe khách vào Tam Kỳ.
Nếu xuất phát từ Đà Nẵng:
- Mình khuyến khích bạn di chuyển bằng xe máy chạy theo Quốc lộ 1A đến Tam Kỳ, rồi rẽ vào đường DT616 hoặc tuyến đường mới để lên Tiên Phước. Cung đường này đẹp một cách lặng lẽ, lượn lờ qua những cánh đồng và ngọn đồi, rất thích hợp để vừa đi vừa ngắm cảnh.
Xe dịch vụ/Nhà xe: Hiện tại có rất nhiều nhà xe địa phương đưa đón tận nơi từ Đà Nẵng về thẳng Tiên Phước, chi phí tầm 90.000 – 130.000 VNĐ cho một khách, số nhà xe 098 6400 007.
Từ khu vực miền Nam (Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ…):
Bạn nên chọn chuyến bay đến sân bay Chu Lai (QNA) hoặc sân bay Đà Nẵng (DAD). Thật ra, nếu đi sân bay Đà Nẵng sẽ dễ di chuyển hơn vì có nhiều nhà xe đưa đón tận sân bay về thẳng Tiên Phước, tiện lợi hơn cho bạn rất nhiều. Nếu đến Chu Lai, bạn di chuyển tương tự như cách di chuyển của các tỉnh miền Bắc. Nếu đến Đà Nẵng, bạn di chuyển vào Tam Kỳ rồi lên Tiên Phước.
Xem thêm: Checklist cẩm nang du lịch Đà Nẵng của người 7 năm gắn bó
3. Nên đến Tiên Phước vào mùa nào
Từng là đứa trẻ bám rễ ở quê chẳng rời, giờ đây mình lại trở thành khách quen trên những chuyến tàu đi xa. Những lần về nhà thưa dần, ký ức về nắng mưa cũng nhạt đi, nhưng một quy luật xưa nay sẽ có 2 lần bão lũ như một ký ức dữ dội không thể né tránh của miền Trung.
- Đầu Xuân (Tháng 1 – 3): Thời tiết rất đẹp, nhiệt độ se lạnh 18-19 °C. Đôi khi có mưa nhưng mưa không kéo dài. Khung cảnh xanh mướt, rất thích hợp cho những ai muốn tìm về nơi yên tĩnh để nghỉ dưỡng.
- Mùa Hạ (Tháng 4 – 8): Nắng miền Trung thì bạn biết rồi đấy, nó gắt hơn rất nhiều so với miền Nam. Tuy nhiên, Hạ lại là mùa thuận lợi nhất để khám phá ngoài trời và đặc biệt, là mùa trái cây chín rộ.
- Khoảng Tháng 6 đến Tháng 8, bạn sẽ thấy những vườn cây trĩu quả: Thanh Trà vỏ mỏng ngọt thanh, Bòn Bon Tiên Châu chua chua ngọt ngọt, Quýt, Mít, Vú sữa và loại Dâu đất màu đỏ rất riêng của quê mình, Tắc Tiên Mỹ (khác tắc trong miền Nam ở quê mình tắc là trái như quýt rừng, to hơn và chua chua ngọt ngọt, còn tắc/ quất thì gọi là cam quật).
- Mùa Thu và Đông (Tháng 9 – 2): Dễ gặp mưa lớn, có thể có lũ, bão lụt, đặc biệt cuối tháng 11 nhiệt độ bắt đầu giảm sâu nên cần chuẩn bị áo ấm. Tuy đường đi có khó khăn, nhưng đổi lại, bạn sẽ thấy một Tiên Phước xanh mướt, những ngọn đồi được gột rửa và cái cảm giác ngồi bên bếp lửa nhâm nhi ly trà ấm vào một đêm mưa là trải nghiệm rất riêng.
Nếu ghé thăm quê mình, hãy chọn cuối Xuân (Tháng 3 – 4) hoặc đầu Hè (Tháng 5 – 6). Thời tiết dễ chịu, vừa kịp mùa trái cây đầu tiên, cảnh vật còn độ xanh tươi, chưa quá khô hạn.
4. Ăn gì khi đến Tiên Kỳ – Tiên Phước
Mỗi xã sẽ có món ngon riêng nhưng mình sẽ gợi ý những món ngon tuổi thơ của mình. Đây không chỉ bài review nó là gợi ý mà một người địa phương gửi cho những người bạn phương xa. Nếu bạn đến chơi nhà chắc chắn mình sẽ dẫn bạn ăn những món này.
- Mỳ Quảng thập cẩm (tôm, thịt xíu, trứng) quán cô Bông ngay gần trường Kim Đồng.
- Bún mắm, bánh bèo chén, bánh đập quán cô Sĩ.
- Quán bánh xèo gần cây xăng ở Tiên Kỳ.
- Bún giò Cô Mỹ.
- Quán ốc hút, gỏi trộn cô Kiều gần trường Huỳnh Thúc Kháng (ngay dốc huyện đội).
- Quán Ốc gần sân vận động: Quán này mới mở khoảng 4-5 năm thôi, nhưng mình thấy ăn ổn lắm. Thi thoảng những bà con xa quay về nhà mình sẽ dẫn đến đây.
- Quán nhậu Chiến: Quán đa dạng món gì cũng ngon nên thử tôm rang muối nguyên liệu lấy cho từng ngày nên rất tươi ngon.
- Quán bánh tráng tương, cá khô, bánh kẹp ở đối diện ngã ba Tin lành gian Nhà Hàng Bình An.
Xem thêm: Hội An hương cảng cổ tích nơi dòng Thu Bồn ngủ yên
5. Chơi gì ở Tiên Phước
Có sự thật là những đứa con cùng quê cái gì cũng thử nhưng chẳng chụp gì lại bao giờ. Những bức ảnh về quê nhiều nhất trong máy mình là ảnh góc nhà và gia đình.
- Làng Cổ Lộc Yên (Tiên Cảnh): Lộc Yên giữ lại những ngôi nhà rường cổ trăm năm tuổi, với kiến trúc tường đá được xếp chồng tự nhiên.
- Thác Ồ Ồ (Tiên Châu): Thời điểm mình ghé thăm nước suối trong lành địa điểm còn chưa khai phá nên cực kỳ sạch sẽ và nguyên sơ. Nhưng cũng có vài chuyện xảy ra nên mình nghĩ ai kị nước thì không nên đi.
- Bờ kè Sông Tiên: Mình thích đi vào buổi sáng sớm tinh mơ và chiều hoàng hôn xuống.
- Hang Dơi (Tiên An): Địa điểm hoang sơ hơn, dành cho những ai thích khám phá thiên nhiên hoang sơ.
- Đập Đá Vách: Nơi mình ghé đến chụp ảnh nhiều nhất nhưng hiện tại không đẹp như trước nữa. Xưa từ trên đường nhìn bên trái là cánh đồng bất tận bên phải là hồ nước xanh và xa xa ở giữa là đồi núi.
- Lò Thung Tiên Cảnh: Mình chưa đi nhưng thấy nhiều người ghé và khen đẹp, bạn có thể thử trải nghiệm.
- Nhà thờ cụ Huỳnh Thúc Kháng: Đây là một di tích lịch sử rất đáng để ghé thăm. Cụ Huỳnh Thúc Kháng là một nhà yêu nước lỗi lạc, người được chính Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao trọng trách Phó Chủ tịch nước. Khu nhà lưu niệm này mang đậm nét kiến trúc cổ kính và đặc biệt, có một cây sapoche (hồng xiêm) đầy quả, chứng kiến bao thăng trầm của lịch sử. Và có một điều thú vị cá nhân: ngày sinh của mình lại trùng với ngày cụ mất.
6. Ở đâu tại Tiên Phước
Ở Tiên Phước, bạn sẽ không tìm thấy resort sang trọng. Sự lựa chọn tốt nhất là các nhà nghỉ để bạn có thể tập trung vào trải nghiệm thiên nhiên.
- Homestay Lộc Yên: Lựa chọn số 1 để ngủ trong những ngôi nhà rường cổ, tận hưởng trọn vẹn không khí làng quê.
- Nhà Nghỉ Tiên Kỳ: Nếu bạn cần chỗ ngủ nghỉ cơ bản, có thể tìm đến các nhà nghỉ lâu đời như Hải Sen, 555, Hào Sử. Các nhà nghỉ này đủ tiện nghi cơ bản để bạn nghỉ ngơi sau một ngày rong ruổi.
7. Mua gì làm quà
Những món quà từ Tiên Phước đều là sản vật tự nhiên, chất chứa cái nắng, cái gió của quê mình:
- Trái cây theo mùa: Món quà ngọt lành và tươi mới nhất. Đặc biệt là Thanh Trà, Bòn Bon và các loại quả địa phương khác.
- Hạt Tiêu Tiên Phước: Thơm nồng và cay đậm, là loại tiêu đặc trưng của vùng.
- Rượu Bòn Bon: Rượu ngâm ủ thủ công, vị ngọt thanh, là món quà độc đáo để mời người lớn.
- Kẹo Lạc và Dầu Đậu Phụng: Những món quà quê thủ công, chất phác mà ý nghĩa, mang hương vị đồng quê về thành phố.
Thật ra, trước khi bắt tay vào viết lại những lời chia sẻ này, mình cứ ngỡ mình có thể viết nhiều lắm, kể bạn nghe nơi mình sinh ra và lớn lên. Nhưng rồi mình phát hiện, khi đã là một phần của bản thân thì chẳng có câu từ nào là đủ. Những thứ quen thuộc quá khiến mình xem tất cả là bình thường, nên đôi khi còn chẳng tìm hiểu kỹ như những khách ghé thăm.
Chào bạn, mình là Nguyễn Phương Nghi – một Marketer với 5 năm kinh nghiệm thực chiến trong lĩnh vực Marketing và Công nghệ. Cảm ơn bạn đã ghé thăm Gác Nhà. Hy vọng những nội dung mình nâng niu và lưu giữ tại đây sẽ mang lại giá trị hoặc cảm hứng nào đó cho hành trình của riêng bạn.
